RTV NOF – verslag ‘Beroepen in Beeld’ Jaring Brunia

MODDERGAT – Woensdagavond 17 oktober was er weer een ‘Beroep in Beeld’ in de Garnalefabryk in Moddergat. Dit keer mocht biologische boer Jaring Brunia zijn passie voor dit beroep toelichten. Alle zitplaatsen waren opnieuw uitverkocht.

Hij is niet zomaar een boer maar is een jonge boer met een missie en een geheel eigen visie heeft op zelfstandig boeren. Eerder al was hij werkzaam bij zijn ouders en een buurman op de boerderij. Ambitie om het boeren vak in te gaan was er eerst niet. Tijdens zijn studie kreeg hij een steeds beter beeld hoe hij de ideale boerderij voor hem zag. Nadat hij zijn studie vijf jaar geleden had afgerond, kocht hij een boerderij, ging deze verbouwen en startte hierin zijn bedrijf.

Jaring begint na een inleiding te vertellen hoe hij zijn management uitvoert. “Alles wat we tussen gras en koe bedacht hebben in de afgelopen decennia haalt hij weer weg. De koe en het gras probeert hij zo te managen dat er een weelderige bio diverse boerderij ontstaat. Een boerderij waar koeien jaar rond buiten mogen zijn, waar de boer een mooi leven en een goed inkomen heeft en waar speciale aandacht is voor de weidevogels dat is mijn visie”, aldus Jaring. Zaken als een dierarts en antibiotica zijn voor hem geen dagelijkse zaken. Als een koe het juiste leefklimaat heeft, de juiste voeding krijgt dan hoeft hij zelden een beroep te doen op deze dierenarts en de medicatie.


In zijn zoektocht naar een simpele efficiënte bedrijfsvoering kwam hij er steeds weer achter dat hij wou boeren met de natuur, koeien buiten, bloemrijke weiden, weidevogels en weinig input van buitenaf. Al snel realiseerde hij dat dit allemaal ‘natuur’ was. hij besloot zich verder te verdiepen in de natuur en zijn inspiratie te halen uit de natuur. Als je naar de natuur kijkt, zie je dat alles klop en dat er verder weinig nodig is.

Zaken als veel bijvoeren en tractor rijden zijn dingen die hij minimaal doet. Het systeem is zo ingericht dat het zich zelf reguleert. Opvallend item is dat de meeste boeren gek zijn op de eerste grassnede van het jaar om in de kuil te verwerken, Jaring ziet dat totaal anders en laat juist zijn koeien dat gras afgrazen. Op deze manier krijgen ze ‘’zoveel meer binnen’’ dan dat het in de kuil verdwijnt. Hij laat ook bewust tussen 15 maart en 1 mei zijn koeien kalveren. Alles wat moeder en jong nodig zijn zit dan in het nog jonge gras.


Jaring heeft ook stukken land van hem ingericht als drasplas. Hier is een diversietijd van vogels aanwezig die voor hem de graadmeter zijn dat hij goed bezig is. Vogels die in de landerijen daaromheen hun kostje bijeenscharrelen, betekend dat het land gezond is en dat de vogels daar goed kunnen foerageren. Als ik mijn 55 koeien en het grasland dus weer terug breng in hun natuurlijk ritme, dan verandert mijn rol van boer naar een soort van boswachter”, aldus Jaring Brunia.

Een gepassioneerde man die vele aanwezigen wist te boeien. Aan het eind van zijn verhaal kreeg Jaring een warm applaus en een bedankje in de vorm van een fles wijn van Anke Bijlsma, zij is de programmeur van de Garnalefabryk.

Voorstelling Kanoet in september in ’t garnalenfabriekje

De Klyster trakteert scholen in de gemeenten Dongeradeel, Dantumadiel, Kollumerland c.a. en Ferwerderadiel op de voorstelling Kanout. De voorstelling gaat over de wonderen van de vogelwereld en vogelgekke vaders.

Kanoet van GarageTDI en Pier21© Rene den Engelsman

Mient bereidt een presentatie van zijn vader voor over waddenvogels. Hij heeft alle opgezette vogels en spullen van het wad alvast klaargezet, maar zijn vader komt maar niet opdagen. Mient staat er alleen voor. Hij probeert – met hulp van de kinderen uit het publiek – het verhaal van zijn vader zo goed mogelijk na te vertellen. Gelukkig heeft vader hem veel geleerd, maar kon hij hem nog maar een paar dingen vragen… Uiteindelijk krijgt hij op verrassende wijze toch even contact met zijn vader. Hij blijkt op de Siberische toendra te zitten, bij een nest jonge kanoeten! Het is duidelijk dat zijn vader te laat gaat komen voor de presentatie, maar Mient bewijst dat hij zich – net zoals de kanoetenkuikens – goed alleen kan redden. En dat als hij geen antwoord op zijn vragen krijgt, hij altijd nog zijn inlevingsvermogen en verbeelding heeft.

Kanoet van GarageTDI en Pier21© Rene den Engelsman

‘Kanoet’ is een coproductie van Stichting Pier21 met Garage TDI. In samenwerking met organisaties uit de wereld van de natuur en natuureducatie. Een prachtige voorstelling die ervoor zorgt dat kinderen met andere ogen naar de natuur kijken. Acteur Theo Smedes, bekend van de jeugdtheatervoorstelling ‘Tomke’, speelt de rol van Mient. Een jongen wiens vader onderzoek doet naar wadvogels en die ervan droomt zelf tekunnen vliegen. Het decor bestaat onder andere uit een grote verzameling opgezette vogels die voorkomen in het Waddengebied en de hele wereld over vliegen. Zoals de kanoet, rotgans, drieteenstrandloper, rosse grutto en lepelaar. De kinderen leren over het wonderlijke gedrag van wadvogels, de connectie van ons waddengebied met Afrika en Siberië en de samenhang tussen verschillende ecosystemen. En over de kracht om op eigen vleugels je weg te vinden.

Na de voorstelling gaan de kinderen de dijk over en onder begeleiding van een gids een uur over de Kwelder strúnen, schelpen en veren zoeken en afval opruimen.

De scholen betalen € 1,- per kind voor de voorstelling, een drankje en de wadstruintocht. Wilt u met uw school naar De Kanoet? Neem contact op met De Klyster en meld uw school aan.

Eerste foto-expositie in juni

De eerste foto-expositie door programma de Garnalefabryk wordt begin juni een feit: het werk van fotograaf Remco de Vries is een maand lang te bewonderen en te koop. Binnenkort meer nieuws!

Af en toe ‘op wolken rinne’ op de vlonder

Niemand was zaterdag 20 januari 2018 meer verrast dan Anke Bijlsma uit Nes toen zij de Cultuurprijs 2017 kreeg uitgereikt. Een erkenning of papieren schouderklop in de vorm van een oorkonde. En dat allemaal voor haar inspanningen op het gebied van kunst en cultuur in de regio Dongeradeel.

Een kleine samenvatting van die inzet levert het volgende op: Bijlsma organiseert culturele evenementen in De Garnalefabryk, zij is betrokken bij de Dei fan de Fiskerij en het Frysk Sjongers Gala, en samen met Gerrit Haaksma vormt zij het acteursduo in de voorstelling Kredyt. Bovendien is Bijlsma ook nog productieleider van de Stichting Ach, Mea Culpa en behartigt zij de zakelijke belangen van haar man, muzikant en kunstschilder Gerrit Breteler.

,,Ik wist net iens dat ik meidie’’, zo zegt Bijlsma met een glimlach. ,,Fansels fyn ik it moai as minsken it op priis stelle wat je dogge, mar oan de oare kant fiel ik my ek altiten wat ûngemaklik by in ‘lauwering’ fan mysels.’’ De prijs werd uitgereikt door de kersverse nieuwe burgervader van Dantumadeel Klaas Agricola en voor Bijlsma was het tevens een eerste kennismaking. Dat gold ook voor Agricola die de inspanningen van Bijlsma voor de Stichting Ach, Mea Culpa bijvoorbeeld niet noemde.

Voor de in 1971 in Brantgum geboren Bijlsma blijft dat ook daar al aanwezige landschap van ,,fier sicht, romte en de see’’ een vast, maar ook een mooi anker om je aan vast te klampen. Want vlakbij haar woonplaats Nes is het niet anders, rondom de boerderij strekt de ‘bou’ zich grijs uit, of om het in de woorden van dichter Eppie Dam te zeggen: ‘gods hoarizon/oan ’t fuottenein/hat rimpelleas de eide bêdopmakke’.

Voor Bijlsma een landschap van herkenbaarheid, een houvast dat rust geeft, ,,Want je moatte net altiten mar trochdenderje, sa no en dan moatte je efkes stilstean. Dát en tagelyk meigean mei de tiid fan no, dat fyn ik hiel wichtich.’’ En, laat er geen misverstand over bestaan, ,,Ik hâld fan drokte.’’ Maar ook van stilte of beroeringen van menselijke emoties die mede door haar op gang zijn geholpen. ,,In skoft lyn hiene wy in klassyk pianokonsert yn it Garnalefabryk mei Johan Bijhold fan Joure. De minsken, mar ek de pianist wienen troch de sfear rekke. sjoch dan kin ik hast wol ‘op wolken rinne’.’’

Want hoe mooi het landschap ook met aan de einder de zeedijk, culturele evenementen als bijvoorbeeld een klassiek pianoconcert zijn natuurlijk dun gezaaid, ,,Der wiene sa folle oanmeldingen, der wie in wachtlist’’. En dus stelde Bijlsma al in 2016 als organisatrice van programma’s in de Garnalefabryk zich de vraag ‘Wat ha wy hjir net?’ Het antwoord luidt theater, ook al probeert Bijlsma die leemte in een andere rol als actrice samen met Gerrit Haaksma in diverse voorstellingen rondom de toog wel zo veel mogelijk op te vullen.

Drie keer per maand wordt er iets georganiseerd zowel in de winter als in de zomer. Vaak ook wordt de Garnalefabryk verhuurd en gekoppeld aan een arrangement met wadlopen aan een bedrijf of is er een familiefeest. Ook zijn er met regelmaat bijeenkomsten met een verhalenverteller, ,,Us heit Sytze Bijlsma komt út it ûnderwiis en dy docht it geregeld foar bern. En Douwe Kootstra foar folwoeksenen.’’

Want Bijlsma houdt niet alleen van drukte, ,,Ik hâld ek fan ûndernimmerskip. In soad minsken tinke dat wy as teater besteane fan subsydzjes mar dat is in foaroardiel, wy binne ûnôfhinklik troch sa min mooglik gebrûk te meitsjen fan oerheidssteun.’’ Met Bijlsma als meespelend actrice en als productieleidster van de Stichting Ach, Mea Culpa. Daarnaast behartigt zij ook nog de zakelijke belangen van haar man, muzikant en kunstschilder Gerrit Breteler die pas geleden zijn nieuwe cd STILL presenteerde.

Dat gebeurde in de voormalige gereformeerde kerk De Hoeksteen in Nes die nu als Theaterkerk Nes aan een nieuw leven is begonnen. Een gebouw dat meer mensen kan herbergen en dus ook meer mogelijkheden biedt voor Bijlsma die directeur is van Theaterkerk Nes. ,,Wy wolle minsken lokke mei goede programma’s, Herman Finkers is al in kear west en op 7 maart komt Geert Mak yn ‘e tsjerke. Dêrneist is de tsjerke ek los te hier.’’

Zware concurrentie in een jaar dat LF2018 als een culturele deken op de provincie neerdaalt. Bijlsma doet niet mee, ,,Ik bin wol frege hear om as frijwilliger mei te dwaan. As frijwilliger!!!!!’’ De toon is niet in woorden te vatten, een mengeling van verbazing en toch ook wel het gevoel van een gebrek aan erkenning. ,,Ik bin al tsien jier saaklik lieder fan in teaterselskip dat sa’n 22.000 minsken mei de foarstellingen berikt hat. En dat allegearre mei sa min mooglik subsydzje!!! Ik fyn it wol spitich dat ik net as berops benadere bin. Oan de oare kant fyn ik dat LF 2018 net in goede definiearring fan de Fryske kultuer jout.’’

Geheel afzijdig blijft Bijlsma echter niet want zij is ook betrokken bij het openluchtspel De Oerbliuwers in Harkema dat is geschreven door Breteler. ,,Ik soe it earst regisearre mar dêr ha ik fan ôfsjoen om’t ik no de Garnalefabryk en Theaterkerk Nes derby ha. Ik bliuw wol belutsen as assistint foar de rezjy fan û.o. de hynders.’’ Basis van het verhaal wordt gevormd door het idee van de inmiddels niet geheel onomstreden econome Heleen Mees die voorstelde de bevolking van de drie noordelijke provincies naar de Randstad te verplaatsen en de provincies te benutten als wingewest.

Een doemscenario dat schreeuwt om ingevette hooivorken, om de mensen met de nodige vooroordelen alvast even tegemoet te komen. Wat betreft het welzijn van de regio, de Actiegroep Red de Sionsberg heeft al de nodige uren besteed aan het behoud van een regionaal ziekenhuis. Met de vraag ‘Wat kin ik dwaan?’ meldde ook Bijlsma zich spontaan aan bij de actiegroep. Ideaal is het resultaat vooralsnog niet, maar het ziekenhuis is in ieder geval nog open. ,,Wat it krijen fan baby’s oanbelanget ha wy yn dizze hoeke in eilânstatus. Om bepaalde foarsjenningen yn de regio te hâlden, dat mei dochs ek wol wat kostje net? Wy ha hjir hast letterlik it sicht op de NAM.’’

Bijlsma ‘eist’ respect voor de regio en het historische landschap als er sprake is van bijbouwen. ,,Eins is mei ‘leafde’ in better wurd. Myn grutte winsk is eins nochris in eigen wenboat.’’ Het begin is er, ,,Germ Kuipers hat in ‘vlonder’ makke oan it wetter mei sicht op it boulân. Dêr sit ik graach en tink dan fan ‘it begjin fan de wenboat’ is der’’, zo besluit Bijlsma met een lach. ‘Rinne op wolken’ in gezelschap van eigen dromen op je eigen vlonder, zo zou je kunnen zeggen.

Publicatie Nieuwe Dockumer Courant & Kollumer Courant 2 februari 2018. 

Schrijver Auke Hulst in De Garnalenfabryk

Schrijver, muzikant en reiziger Auke Hulst groeide op in een Pippi Langkous-huis in een bos, nabij Slochteren op het ruige Groningse platteland. Verstoken van ouderlijk gezag – zijn vader overleed jong, zijn moeder was veelvuldig afwezig – creëerde hij op Het Ruige Land met zijn broer Hans een eigen wereld. Daar liggen de wortels van Hulsts schrijverschap, maar ook van zijn muzikale carrière, zowel solo als met zijn band De Meisjes. In Voorbij Het Ruige Land maken we aan de hand van literatuur en muziek een reis door dat leven en het werk.

Auke Hulst vertelt en leest voor, en brengt een keur aan liedjes, waaronder een aantal die horen bij zijn laatste Amerikaanse reisboek Motel Songs. Een reis vanuit het hart van het Gronings platteland naar de verste uithoeken van de wereld.

Auke Hulst (Hoogezand-Sappemeer, 1975) brak als schrijver door naar het grote publiek met zijn autobiografische bestseller Kinderen van het Ruige Land (2012, Prijs Beste Groninger Boek) en oogstte veel lof met zijn laatste roman En ik herinner me Titus Broederland (2016, Harland Award Romanprijs, Longlist ECI-literatuurprijs en Libris Literatuurprijs) en zijn pas verschenen muzikale reisboek Motel Songs, dat alom lovend werd ontvangen. Als muzikant is hij zowel solo actief, als met de band De Meisjes.

Aan het einde van de Kunst-Atelier route op 11 maart presenteert schrijver Auke Hulst zijn solo-programma in het Garnalenfabriekje in het kader van de start van de Boekenweek. Schrijf je hier direct in voor de lezing.

© Lenny Oosterwijk

Workshop chocoladeparfait (chocolade-ijstaart) maken in Garnalefabryk Moddergat

Na het grote succes van de eerste workshop van Wiebe de Jong, waarin chocoladebonbons zijn gemaakt, staat deze workshop volledig in het teken van het maken van een chocoladeparfait. Dus ben jij gek op ijs en chocolade? Geef je dan snel op voor deze workshop die plaats vindt op 31 januari om 19:30 uur in ’t garnalenfabriekje in Moddergat.

Wiebe is 25 jaar, geboren in Hantumhuizen en nu woonachtig in Dokkum. Zijn horeca-carrière begon bij restaurant ‘De Waard van Ternaard’, daar werd hij verliefd op de patisserie en is toen stage gaan lopen in Antwerpen bij de beste patissier van België: Roger van Damme.

Wiebe de Jong is sinds kort zelfstandig chocolatier. Hij heeft een eigen bedrijf met chocoladebewerkingen ‘Shoc o laté’. Hij verkoopt zijn eigen gemaakte bonbons aan restaurants als Zee van Tijd op Ameland, maar ook in Dokkum bij o.a. Artisante en de Waegh en heeft speciaal voor programma ‘de Garnalefabryk’ een bonbon ontwikkeld.

Wil jij een chocoladeparfait (chocolade-ijstaart) leren maken? Meld je dan snel aan want vol is vol! Er is plek voor 20 personen en de kosten bedragen dertig euro per persoon. Aanmelden: is verplicht en kan via 06-41605898 of schrijf je in via het inschrijfformulier op deze website.

Anke Bijlsma, programmeur van de Garnalefabryk, wint cultuurprijs 2017

DE WESTEREEN – Na het succes van vorig jaar werd ook dit jaar tijdens de RTV NOF Sport- en ondernemersverkiezing 2017 een Cultuurprijs uitgereikt. Deze prijs is bedoeld als aanmoediging voor iemand die veel betekent in de regio op het gebied van muziek, dans, toneel, letteren, beeldende vormgeving of andere kunstuitingen. Iemand die zich inzet voor het behoud van het culturele erfgoed in Noordoost Fryslân. 

De categorie cultuur wordt gesponsord door de muziekscholen Opus 3 en De Waldsang. Burgemeester Klaas Agricola van Dantumadiel had de eer om de prijs uit te mogen reiken. Hij maakte bekend dat Anke Bijlsma degene is die Atsje Lettinga opvolgt.

Totaal overrompeld nam Anke Bijlsma de prijs in ontvangst. ,,Ik ben helemaal perplex! Ik zou hier vanavond uit eten, dat heb ik ook gedaan, maar nu sta ik hier met een cultuurprijs in handen. Dit voelt echt als een stuk waardering voor al mijn culturele ondernemingen. Geweldig!” Namens Stadshap uit Dokkum kreeg de winnares tien maaltijden naar keuze aangeboden ter waarde van €100.

Anke Bijlsma heeft een bekende naam in de regio Noordoost Fryslân als het gaat om culturele initiatieven. Zo was ze ondere andere programmeur bij het programma ‘de Garnalefabryk’ in Moddergat, betrokken bij de ‘Dei fan de Fiskerij’, het Frysk Sjongers Gala, de kroegvoorstelling Kredyt en Krimp en actievoerster bij ‘Red de Sionsberg’.

Maar wat mensen misschien niet weten is dat ze ook cursussen en workshops aanbiedt, kunst ontwikkelt rondom schilderijen, theater en dans. En dat ze actrice is bij het Friestalig theatergezelschap Achmea Culpa. De diversiteit van haar activiteiten is hetgeen wat haar aantrekt en energie geeft. Haar enorme inzet vormt een prima basis voor de Cultuurprijs 2017.

Om voor deze prijs in aanmerking te komen is het van belang om mensen met elkaar in contact te brengen en ervoor te zorgen dat mensen zich kunnen ontplooien. En dat doet Anke. Zij zet zich altijd voor de volle honderd procent in en motiveert anderen enorm. Een voorbeeld!

Tekst en beeld via RTV NOF.

Fotomodel Akke Marije vertelt over haar eerste jaar modellenwerk

Moddergat – Op 24 januari trapt fotomodel Akke Marije Marinus de reeks ‘Beroepen in beeld’ van programma ‘de Garnalefabryk’ af in het Garnalenfabriekje in Moddergat. Weet je nog niet wat je wilt worden, wat voor mogelijkheden er allemaal zijn of ben je gewoon benieuwd naar iemand zijn of haar beroep? Dan zijn de avonden ‘Beroepen in beeld’ zeker de moeite waard.

Akke Marije, die in 2016 Hollands Next Topmodel won en inmiddels een jaar model is, trapt af. Nu, in 2018, is ze vele ervaringen rijker en heel veel fotoshoots verder. Ze heeft haar droomstudie verpleegkunde tijdelijk aan de kant gezet en de kans gegrepen om als model door het leven te gaan. In een uur komen hoogte en dieptepunten aan bod. Daarnaast vertelt ze meer over wat het vak inhoudt, wat een model moet doen en moet laten. Uiteraard is er ook volop de gelegenheid om vragen te stellen en foto’s te maken.

Benieuwd naar haar verhaal? Kom dan op 24 januari om half acht naar het Garnalenfabriekje in Moddergat. Meld je aan via het inschrijfformulier op de website of bel met 06 41 60 58 98. Er is plek voor vijftig personen en vol is vol.

In deze reeks, ‘Beroepen in beeld’, komt elke maand iemand anders vertellen over zijn/haar beroep, zo komen in ieder geval nog een politiechef, psychiater, burgemeester en een visser. Op 24 februari is politiechef Sipke Land aan de beurt.

 Fotograaf: Peter Tromp

“Beroepen in beeld”, Friezen vertellen over hun werk

Op 24 januari trapt top fotomodel Akke Marije Marinus de reeks ‘Nijsgjirriche beroppen’–af in het Garnalenfabriekje. Weet je nog niet wat je wilt worden, wat voor mogelijkheden er allemaal zijn of ben je gewoon geïnteresseerd? Dan zijn deze avonden zeker de moeite waard.

In 2018 laten we iedere maand een Fries aan het woord om te vertellen over zijn of haar beroep. Van fotomodel tot burgemeester, van politiechef tot visser. Bijzondere beroepen en ogenschijnlijk heel ‘gewone’. Totdat iemand gepassioneerd gaat vertellen. Een uur lang wordt je meegenomen in het verhaal van opleiding, verwachtingen, teleurstellingen en bijzondere gebeurtenissen.

Op 24 januari trappen we dus af met Akke Marije die in 2016 het bekende RTL 5 programma Hollands Next Topmodel won en inmiddels alweer een jaar top model is. “It’s Me!”, het parfum van Akke Marije, is één van de pareltjes die ze mede dankzij de titel die haar een jaar geleden plots een bekende Nederlander maakte, heeft overgehouden. In 2018 is ze vele ervaringen rijker en heel veel fotoshoots verder. Ze heeft haar droomstudie verpleegkunde tijdelijk aan de kant gezet en de kans gegrepen om als model door het leven te gaan. Hoe dat haar is vergaan vertelt ze tijdens deze eerste avond van de “Beroepen in beeld”

Benieuwd naar haar verhaal? Op 24 januari om half acht komt ze in het Garnalenfabriekje vertellen over haar eerste jaar als topmodel. In een uur komen de hoogte en dieptepunten aan bod vervolgens is er nog volop de gelegenheid om vragen te stellen en foto’s te maken. Meld je aan via het formulier of door te bellen met 06 41 60 58 98. Er is plek voor vijftig personen en vol is vol.

Datum: woensdag 24 januari
Tijd: 19:30-21:00 uur
Deelnemers: maximaal 50 personen
Kosten: Leerlingen en studenten €2,50, Volwassenen €5,00
Opgave is verplicht en kan via 06 41 60 58 98 of  via deze link.

*Voor in de agenda: 24 februari politiechef Sipke Land en 21 maart psychiater Alexander Keijzers.